درمان و رفع سلولیت (تجمع چربی و فرو رفتگی پوست)

سلولیت توصیف شرایطی است که در آن چربی‌ها به صورت زیر جلدی (زیر پوست)، طبق یک الگویی خاص در زنان تجمع می‌یابد. سلولیت بیشتر در ران، کفل، شکم و لگن دیده می‌شود. الگوی ذخیره چربی در زنان متفاوت از مردان است. سلول‌های چربی بدن در درون الیافی ستون مانند به نام "سپتوم " قرار می‌گیرند. این سلول‌ها یکپارچه و پیوسته نیستند.  چربی بدن زنان در ساختاری شبیه به نرده‌های حفاظتی ذخیره‌سازی می‌شود. در مقابل   چربی مردان در لایه‌های عمیق‌تری قرار دارد و به پوست متصل است. چربی مردان در یک ساختاری شبیه به "توری‌های فلزی" ذخیره سازی می‌شود، درنتیجه چربی‌ها در مردان به نحو بهتری حفظ و نگهداری می‌شوند. در حال حاضر ۹۰ الی ۱۰۰ درصد زنان به نحوی دچار سلولیت هستند. این فرایند بخشی از ساختار آناتومی زنان را تشکیل می‌دهد. (البته حدود ۱۰ درصد از مردان نیز به سلولیت مبتلا می‌شوند.) سلولیت یک اصطلاح پزشکی نیست بلکه کلمه‌ای است که در دهه ۷۰ توسط فرانسوی‌ها ابداع شده است. اصطلاح پزشکی آن عبارت‌اند از: ادیپوس ادماتوز، تغیر حالت درما پنیکیولوزیس، وضعیت کوتیس پروتروزوس و گاینوید لیپو دیستروفی. همچنین در بین مردم به نام‌های " سندرم پوست پرتقالی" یا" پوست پنیری" معروف است.

در ادامه روش های از بین بردن سلولیت را بیان خواهیم کرد.

چه عواملی باعث ایجاد سلولیت می‌شوند؟


به یاد داشته باشید که سلولیت بیانگر یک الگوی طبیعی از نحوه ذخیره‌سازی چربی در زنان می‌باشد. مطالعات بالینی نشان می‌دهد تفاوتی بین نوع چربی ذخیره شده در سلولیت و چربی‌های دیگر ذخیره شده در زیر پوست، وجود ندارد. مشکل در نحوه ذخیره‌سازی چربی‌ها است. در طول مراحل مختلف زندگی زنان مثل دوره‌های قاعدگی، بلوغ، بارداری و غیره میزان استروژن دستخوش تغییرات زیادی خواهد شد. این موضوع به‌علاوه رژیم غذایی و سبک زندگی،  باعث می‌شود سلول‌های چربی حجمشان افزایش یافته و در پی آن در امتداد الیاف‌ها یا همان سپتوم ها کشیده و برآمده شوند. علائم سلولیت بصورت یک بسته چربی که دچار برآمدگی شده است. ، میباشد.  این کار باعث به وجود آمدن برآمدگی و فرورفتگی‌هایی می‌شود که به آن سلولیت می‌گویند. درواقع فرورفتگی‌ها معرف سطح اصلی پوست شما هستند.

 سلولیت حاصل سه عامل است:

  • چربی‌ها: هنگامی که سلول‌های چربی بزرگ می‌شوند، مجبورند از ساختار تعیین شده توسط فیبرها یا الیاف پیروی کنند. ساختارهایی که چربی‌های زیر پوست درآن‌ها ذخیره می‌شوند. این چربی‌ها حدود هشتاد در صد از چربی‌های بدن را تشکیل می‌دهند. متأسفانه زنان نسبت به مردان چربی زیرپوستی بیشتری دارند (حدود ۳ برابر بیشتر).
  • الیاف یا فیبرهای ساختاری: سپتوم‌ها که ستون ساختاری ذخیره‌سازی چربی‌ها را تشکیل می‌دهند، بنا به دلایلی که ذکر شد و برخی دلایل دیگر، ضخیم و ملتهب می‌شوند. این پدیده باعث می‌شود، چربی‌ها فشرده شده و به سمت بالا و خارج از محدوده ذخیره شده کشیده شوند. درنتیجه سطح پوست ناصاف شده و ظاهری شبیه پوست پرتقال پیدا می‌کند که به آن سلولیت می‌گویند.
  • استحکام: پوست زنان بسیار نازک‌تر از مردان است. با افزایش سن و قرار گرفتن در معرض نور خورشید، کلاژن پوست که ظاهر پوست را نرم و صاف‌تر نشان می‌دهند ضعیف شده و باعث می‌شود سلولیت بیشتر خود را نمایان کند.

 احتمالاً هیچ راهی برای جلوگیری کامل از سلولیت وجود ندارد زیرا که این موضوع بخشی از آناتومی زنان را تشکیل می‌دهد. اما مواردی وجود دارد که ممکن است میزان سلولیت را افزایش دهد و آن را در بدن زنان برجسته‌تر سازد:

  • ورزش و تغذیه: افرادی که چربی و کربوهیدرات زیادی مصرف می‌کنند، توانایی بدنشان در سوزاندن کالری‌های اضافی کاهش می‌یابد، در نتیجه میزان سلولیت در آن‌ها افزایش می‌یابد. همچنین افراد کم تحرک یا کسانی که مجبورند دریک موقعیت خاص برای مدت طولانی نشسته یا بایستند، بیشتر در معرض سلولیت قرار می‌گیرند.
  • هورمون‌ها: تغیر الگوی هورمون‌های یک زن، به‌خصوص استروژن، احتمالاً به بروز سلولیت کمک خواهد کرد. استروژن، انسولین، نور آدرنالین، تیروئید و سطح پرولاکتین نیز سلولیت را تحت تأثیر قرار می‌دهند، اما مکانیسم اثر آن‌ها هنوز به مطالعات بیشتری نیاز دارد.
  • ژنتیک: ممکن است عوامل ژنتیکی ویژگی‌هایی در شما ایجاد کنند که شما را بیشتر در معرض سلولیت قرار می‌دهد. عواملی همچون گردش خون ضعیف، سوخت‌وساز آهسته‌تر بدن و توزیع نامناسب چربی‌های زیرپوستی می‌تواند سلولیت را تحت تأثیر قرار دهد. شانس ابتلای به سلولیت در سفیدپوستان بیشتر از سیاه‌پوستان یا آسیایی‌ها است. سفیدپوستان موی قرمز، پوست نازک و حساس‌تری دارند، درنتیجه کلاژن‌ آن‌ها در مقابل نور خورشید بیشتر آسیب می‌بیند و به همین دلیل سلولیت در آن‌ها بیشتر است. البته وجود سلولیت در مادر یا خواهر شما به معنای مبتلا شدن قطعی شما به آن نیست.
  • رژیم غذایی یویو (گرفتن متناوب رژیم غذایی و رها کردن آن): گرفتن رژیم و رها کردن آن به صورت متناوب، باعث گسترش و انقباض سلول‌های چربی در امتداد الیاف‌ها می‌شود و این موضوع شرایط سلولیت را بدتر می‌کند.
  • کمد لباس شما: شاید عجیب به نظر برسد اما پوشیدن لباس‌های چسبان، تنگ و کشی، به‌خصوص در اطراف باسن، جریان خون را کاهش داده و باعث تحریک سپتوم‌ها می‌شود. به‌خصوص اگر این وضعیت با نشستن طولانی مدت هم همراه شود، در این وضعیت احتمال بدتر شدن سلولیت بیشتر است.

آیا سلولیت به طور کامل درمان می‌شود؟


از لحاظ علمی رفع سلولیت  بطور کامل امکان پذیر نیست ، چرا که این فرایند، الگوی طبیعی ذخیره سازی چربی‌ها در بدن زنان است. اما درمان‌هایی وجود دارد که ظاهر سلولیت را کاهش می‌دهند و تا حد زیادی فرورفتگی‌ها را برطرف می‌کنند. در نتیجه ظاهر پوست زیباتر و صاف‌تر به نظر خواهد رسید.

آیا می‌توان با رژیم غذایی و ورزش از سلولیت رهایی پیدا کرد؟


بهبود تغذیه و انجام ورزش، چربی بدن شما را کاهش می‌دهد. این موضوع برای سلامت عمومی بدن مفید است. اما رژیم غذایی و ورزش تنها چربی را کاهش می‌دهند و تأثیری بر التهاب یا ضخیم شدن فیبرها و همچنین نازک‌تر شدن پوست نخواهند داشت. درواقع افرادی که از سلولیت شکایت می‌کنند، اغلب زنانی هستند که سخت‌گیرانه رژیم می‌گیرند، ورزش انجام دهند، مراقب بهداشت خود هستند، اما باز سلولیت شان برطرف نمی‌شود.

چه درمانی بر سلولیت مؤثر است؟


درمان‌های متعددی برای درمان سلولیت وجود دارد. برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

متیل زانتین ها (Methylxanthines)

گروه خاصی از مواد شیمیایی هستند که آمینوفیلین، کافئین و تئوفیلین جزء آن‌ها محسوب می‌شوند. این مواد شیمیایی در بسیاری از کرم‌های درمان‌کننده سلولیت وجود دارند. زیرا توانایی آن‌ها در تجزیه و تخریب چربی‌ها به اثبات رسیده است.

مکمل‌های غذایی

محصولات مختلفی از جمله: گیاه ملیلتوس، بیوفلاونوئیدهای دانه انگور، عصاره جلبک دریایی، روغن گل مغربی و روغن ماهی در قالب مکمل‌های کمک‌کننده به سلولیت، در دسترس قرار دارند. این محصولات اثرات مثبتی بر بدن دارند مانند افزایش سوخت و ساز بدن، بهبود گردش خون، حفاظت سلول‌ها در برابر مواد مخرب و کمک به تجزیه چربی‌ها. اما هیچ مطالعه بالینی معتبری تأثیر آن‌ها را بر درمان سلولیت به اثبات نرسانده است، چه‌بسا مصرف بیش‌ازحد آن‌ها خطراتی را هم در پی داشته باشد.

ماساژ درمانی

چندین دستگاه ماساژ دهنده مختلف برای درمان سلولیت به بازار معرفی شده است. معمولاً آن‌ها دارای سیلندرهایی هستند که نواحی آسیب دیده را دربر گرفته و آن‌ها را در داخل محفظه ماساژ می‌دهند. این نوع درمان بسیار گران است. در این روش از یک دستگاه الکتریکی استفاده می‌شود، دستگاه ناحیه آسیب دیده را تحت مکش قرار داده و تحت کشش و فشار ماساژ می‌دهد.

لیزر و یا پرتودرمانی

ترکیبی از ماساژ درمانی و پرتودرمانی است که در کاهش موقتی ظاهر سلولیت مؤثر است. هزینه آن از ماساژ درمانی بیشتر است زیرا که شامل دو روش درمانی می‌شود، همچنین برای درمان ممکن است به جلسات متعددی نیاز باشد تا نتیجه دلخواه به دست آید.

مزوتراپی (Mesotherapy)

این روش درمانی بحث‌برانگیز است. در این روش ترکیبی از داروها و مواد دیگر به طور مستقیم به بافت آسیب‌دیده تزریق می‌شود. عصاره گیاهان و ویتامین‌ها اغلب در این ترکیب‌ها استفاده می‌شوند. چند تزریق در چند جلسه متناوب انجام می‌گیرد. به همراه رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، می‌توان از شر سلولیت رهایی پیدا کرد. ثابت شده استفاده از درمان موضعی کرم رتینول نیز می‌تواند در بهبود سلولیت مؤثر باشد.

حفره‌زایی اولتراسونیک (Ultrasound Cavitation)

یکی از آخرین تحولات درمانی در حوزه درمان سلولیت حفره‌زایی اولتراسونیک می‌باشد. این روش بسیار مؤثر است و می‌تواند چربی‌های بدن و سلولیت را کاهش دهد. در این روش از دستگاه‌هایی استفاده می‌شود که قادرند امواج انرژی را با شدت بالایی هدایت کنند. هنگامی که این امواج به بدن ضربه می‌زنند، حباب‌های کوچکی ایجاد می‌کنند. این حباب در بافت‌های چربی و در مایع میان بافتی ایجاد می‌شوند. نام این روش "کاویتاسیون اولتراسونیک" است. در این فرایند مایع میان بافتی در چندین نوبت تغییر فاز می‌دهد درنتیجه به صورت متناوب منقبض و منبسط می‌شود. سپس، سلول‌های چربی از داخل متلاشی شده، آب و چربی آن‌ها به داخل بافت‌های بدن رها می‌گردند. سپس این مایعات و چربی‌ها جذب شده و در کبد پردازش می‌شوند و درنهایت از بدن دفع می‌گردند. به‌طورکلی این چربی‌ها یا به مصرف می‌رسند یا توسط بدن حذف می‌شوند. این روش در از بین بردن چربی‌های بدن و کاهش سلولیت مؤثر است. همچنین به قوام پوست و بهبود فیزیک بدنی نیز کمک می‌کند. از زمان پیدایش کاویتاسیون اولتراسونیک، توسط متخصصین پوست و کلینیک‌های زیبایی در سراسر جهان استفاده می‌شود.