هنگامی که آکنه باعث التهاب و زخم شدن پوست شما میشود و همچنین بر روی اعتمادبهنفس شما اثر قابلتوجهی میگذارد، شما نیازمند مراقبتهای حرفهای و درمان میباشید. چهار نوع اصلی از آکنه شدید وجود دارد که میتوانند به جوشهای مزمن منجر شوند. متأسفانه درحالیکه درمانهای خوبی برای آکنه شدید و از بین بردن جای جوش وجود دارد، اما علل ایجاد آکنههای شدید تا حدودی مثل یک راز پنهان باقی مانده است.
به چه آکنهای، آکنه شدید میگوییم؟
بسته به اینکه آیا پوست شما در برخی زمانها جوشهایی دارد یا خیر، میتوان نوع و شدت آکنه را تشخیص داد. هرچند که جوشهای کوچک و قرمز که بر روی پوست ظاهر میشوند و به مدت کوتاهی باقی میمانند، به طور کلی بهعنوان آکنه شدید در نظر گرفته نمیشوند. این نوع جوشها معمولاً در برخی ماهها بهطور ناگهانی در برخی مناطق بدن ظاهر میشوند و پس از مدتی بهطور معمولی بین میروند. زیرا آنها تا حدی گسترده نیستند و نیاز به درمان جدی ندارند.
اما وقتی جوشها به عنوان “آکنه شدید” تشخیص داده میشوند، ضایعات آکنه بسیار قرمز، التهابی و عمیق هستند و باعث تشکیل کیستهای آکنه میشوند. در واقع، آکنه در این سطح تغییراتی در ساختار پوست ایجاد میکند و ممکن است باعث ایجاد زخمها و خسارتهای دائمی بر روی پوست شود.
چهار نوع اصلی آکنه شدید و درمان آنها
انواع دیگری از آکنه شدید نیز وجود دارد، اما این چهار نوع بیشتر شایع میباشند:
آکنه ندولوکیستیک (Nodulocystic)
از ویژگیهای بارز آکنه ندولوکیستیک وجود کیستهای ملتهب میباشد، این کیستها بهصورت برجستگیهای متشکل شده از چرک، مایع و یا مواد دیگر، خود را نشان میدهند. این کیستهای دردناک میتوانند بزرگ – چند سانتیمتر – باشند و اغلب در مکانهای زیر یافت میشوند:
- شانه
- قفسه سینه
- گردن
- صورت
یک کیست ممکن است بهطور مستقل بر روی پوست ظاهر شود، یا ممکن است بهصورت خوشهای از چندین کیست مجزا تشکیلشده باشد. درمان جوش و آکنه ندولوکیستیک دشوار است، اما گزینههای درمانی زیر را میتوان مدنظر قرار داد:
- عمل جراحی آکنه – تخلیه و برداشتن کیست.
- استفاده از داروی ایزوترتینوئین (مانند نامهای تجاری: Sotret، Claravis، Amnesteem، Accutane، و غیره)
- استفاده از آنتیبیوتیکها
- تزریق کورتیکواستروئیدها به داخل کیست
آکنه کونگولوباتا (conglobata)
آکنه کونگولوباتا یک نوع آکنه مزمن محسوب میشود – به این معنی که شما همیشه با آن درگیر خواهید بود و هرگز نمیتوان واقعاً علت جوش صورت را درمان کرد، اما میتوان علائم آن را مدیریت کرد. این اختلال در مردان بیشتر از زنان است و معمولاً بین سنین ۱۸ الی ۳۰ سالگی رخ میدهد. اولین نشانه آکنه کونگولوباتا ممکن است بروز جوش صورت باشد که بجای بهتر شدن بدتر میشوند و درنهایت ملتهب شده و تشکیل ندولهای (گرههای) عفونی را میدهند. این ندولهای پر از چرک، ممکن است بوی بدی داشته باشند. ممکن است آکنه کونگولوباتا، در افرادی که سالها مبتلا به آکنه بودهاند و آن را بهخوبی مدیریت کردهاند، بهطور ناگهانی ظاهر شود. علت جوش صورت و علائم شایع از آکنه کونگولوباتا عبارتاند از:
- آبسه عمیق و ملتهب در پوست
- دانههای سرسیاه که معمولاً بر روی باسن، تنه، منطقه بازو، گردن و صورت یافت میشوند.
- زخمهای عمیق
- آسیب قابلتوجهی به پوست
- جوشهای قرمز و ملتهب که اغلب به جوشهای سرسیاه و یا سرسفید تبدیل میشوند و درنهایت از خود چرک ترشح میکنند. ممکن است در زیر این برجستگیها، زخم ایجاد شود و در پی آن بر روی پوست جای زخم و دلمه پدید میآید.
درمان
اغلب آکنه کونگولوباتا قابل کنترل است. برای درمان داروی ایزوترتینوئین، گاهی اوقات همراه آنتیبیوتیکها تجویز میشود. اهمیت بسیاری دارد که در طول درمان با یک متخصص پوست همکاری تنگاتنگی داشته باشید تا از عود مجدد این نوع آکنه شدید جلوگیری به عمل آورید.
آکنه فولمینانس (fulminans)
این نوع آکنه بهصورت التهاب ناگهانی و شدید در تمام بدن ظاهر میشود.
علائم آن عبارتاند از:
- تب
- درد و التهاب مفاصل، اغلب در زانوها و ناحیه لگن
- جوش صورت و بدن شدید با زخم
درمان
اغلب آکنه فولمینانس زمانی ایجاد میشود که برای درمان آکنه کونگولوباتا بیمار اقدامات درمانی انجام داده ولی با شکست مواجه شده است. درمان این نوع آکنه بر روی مدیریت التهاب تمرکز دارد، اغلب داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) تجویز میشوند. برای کمک به کنترل التهاب، داروهای کورتیکواستروئیدی نیز ممکن است لازم باشد. این نوع آکنه شدید باید توسط متخصص پوست بررسی شود و در درازمدت تحت درمان قرار بگیرد. ممکن است درمان با داروهای ایزوترتینوئین بهصورت سیستمیک نیاز باشد.
فولیکولیت باکتری گرم منفی
فولیکولیت گرم منفی یک نوع عفونت است که باعث بروز جوشهای شدید روی پوست میشود. این حالت زمانی رخ میدهد که فولیکولهای پوست به دلیل عفونت باکتریایی ملتهب میشوند. گاهی اوقات این نوع آکنه در افرادی که در حال درمان انواع دیگر آکنه هستند، به ویژه در صورت استفاده طولانی مدت از آنتیبیوتیکهای موضعی یا خوراکی، به وجود میآید. برای تشخیص این نوع باکتریها، از روش رنگآمیزی خاصی در آزمایشگاه استفاده میشود. با اضافه کردن یک ماده رنگی به باکتریها، اگر رنگ آنها آبی نشود، نتیجه میگیرند که این نوع باکتریها گرم منفی هستند.
درمان
درمان فولیکولیت گرم منفی دشوار است، زیرا که این نوع باکتریها به بسیاری از آنتیبیوتیکها – که برای درمان آکنههای شدید استفاده میشوند – پاسخ نمیدهند. بااینحال، استفاده از داروی ایزوترتینوئین و آنتیبیوتیکهای خاص (اغلب آمپیسیلین، پرولوپریم یا تری متوپریم) میتواند در درمان موفقیتآمیز فولیکولیت گرم منفی مفید باشند.
بدون درمان، این چهار نوع آکنه شدید میتوانند باعث ایجاد زخمهای قابلتوجه و آسیبهای پوستی شوند. همچنین ممکن است در اثر این جوشها فرد دچار مشکلات عاطفی شده و اعتمادبهنفسش صدمه ببیند. نوع آکنههای شدید، باید توسط متخصص پوست تشخیص دادهشده و درمان گردند. بسیاری از آنها را میتوان با موفقیت درمان یا مدیریت نمود.
تعیین برنامه درمانی
شدت آکنه بر اساس میزان و نوع ضایعاتی که بر روی پوست وجود دارند تعیین میشود. آکنه متوسط ممکن است شامل ضایعات التهابی مانند پاپول، پوسچول و ندول، و یا ضایعات غیر التهابی مانند کومدون باشد. آکنه شدید شامل تعداد زیادی پاپول و یا جوشهای گسترده است. همچنین، در این نوع آکنه ممکن است ندولها و کیستهای مختلف روی پوست دیده شود.
درمان آکنه متوسط تا شدید معمولاً نیازمند روشهای تخصصیتری نسبت به درمان آکنههای خفیف است. در اکثر موارد، از ترکیب درمانهای موضعی و آنتیبیوتیکهای خوراکی استفاده میشود. پزشک ممکن است به شما برای مدت دو ماه یا بیشتر، آنتیبیوتیکهای خوراکی مانند داکسیسایکلین، مینوسیکلین، تتراسایکلین یا اریترومایسین تجویز کند. اغلب از آنتیبیوتیکهای تتراسایکلین استفاده میشود زیرا این داروها هم خاصیت ضد باکتریایی دارند و هم خاصیت ضد التهابی.
استفاده از بنزوئیل پراکسید همراه با آنتیبیوتیکهای موضعی یا خوراکی میتواند مقاومت باکتریها در برابر آنتیبیوتیکها را کاهش دهد. مهم است که دستورالعملهای مربوط به داروهای تجویز شده را به دقت رعایت کنید. به عنوان مثال، تتراسایکلین باید قبل از غذا مصرف شود و همراه با شیر مصرف نشود تا بتواند اثر خود را بهطور کامل اعمال کند. اگر داروهای دیگری مصرف میکنید، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید، زیرا برخی از داروها ممکن است وضعیت آکنه را تشدید کنند یا اثر داروهای تجویزی را کاهش دهند.
بررسی گزینههای درمانی برای شما
برخی قرصهای ضدبارداری برای مقابله با آکنه مفید هستند. با پزشک خود مشورت کرده تا دریابید آیا برای شما مناسب است یا نه.
برخی از افراد برای درمان به لیزر و درمان فتودینامیک (PDT) روی میآورند، این درمانها میتوانند در خصوص کاهش آکنه و جای زخم مفید باشند. هزینه این روشهای درمانی متفاوت است، اما میتوانند جایگزین مناسبی برای مصرف روزانه کرمها و قرصها بهحساب آیند.
انتظارات شما
اغلب افراد قبل از آنکه نتیجه درمان خود را مشاهده کنند، درمان خود را نیمهکاره رها میکنند. اگر شما دچار عوارض جانبی میشوید، با پزشک خود مشورت کرده تا داروهای شما تنظیم یا جایگزین شوند. معمولاً باید پس از شش هفته از شروع درمان، وضعیت فرد مورد ارزیابی قرار بگیرد، اگر درمان مؤثر واقعشده باشد، معمولاً باید به مدت حداقل چهار تا شش ماه دیگر، آن را ادامه داد.
چند توصیه مهم
- از صابونهای ملایم استفاده کنید. مراقب مواد شوینده مصرفی خود باشید، برخی از آنها میتوانند باعث تحریک و خشک شدن پوست شما شوند.
- از دستکاری کردن پوست خود پرهیز کنید. هرچند که ممکن است دستکاری کردن جوشها، وسوسهانگیز باشد، اما میتواند به عفونت ثانویه و ایجاد جای زخم منجر شود.
- از کرمهای ضد آفتاب استفاده کنید. کرمهای ضد آفتابی که بیشترین سازگاری با پوست شما را داشته باشد، انتخاب و استفاده نمایید. برخی داروهای موضعی میتوانند شما را در برابر نور خورشید حساس کنند، بنابراین حفاظت از پوستتان مهم میباشد.
