ترتینوئین دارویی است که برای درمان آکنه و پوست آسیب دیده در اثر آفتاب استفاده میشود. این پماد نمیتواند چین و چروکهای عمیق را پاک کند، اما میتواند به بهبود چین و چروکهای سطح d، خطوط ظریف و لکههای پوستی کمک کند. ترتینوئین به اسید رتینوئیک نیز معروف است و اسید رتینوئیک نام عمومی ویتامین A مصنوعی است. این پماد با نامهای تجاری مختلفی فروخته می شود. Retin-A یکی از این نام های تجاری است که نباید آن را با رتینول اشتباه گرفت. بیایید نگاهی دقیق تر به این موضوع بیندازیم که چرا پزشک ممکن است ترتینوئین را تجویز کند، چگونه روی آکنه و چین و چروک ها عمل می کند و آنچه شما باید قبل از شروع درمان بدانید، توضیح داده شده است.
پماد ترتینوئین چیست؟
ترتینوئین یک کرم یا ژل موضعی است که تنها با تجویز پزشک مورد استفاده قرار می گیرد. این ترکیب عمدتاً برای درمان آکنه، پوست آسیب دیده از نور آفتاب و چین و چروک های ریز استفاده می شود. با اولین نگاه، ممکن است این موضوع به نظر متناقض برسد اما واقعیت این است که ترتینوئین با ایجاد تحریک در پوست عمل می کند. ترتینوئین قادر است فرآیند چرخه زندگی سلول های پوست را تسریع کند. این باعث می شود سلول ها به سرعت بیشتری تقسیم شوند و سریعتر از بین برود، در نتیجه سلول های جدید و سالم جایگزین آنها می شوند.
اثر افزایش گردش سلول های پوستی ممکن است منجر به تحریک و لایه لایه شدن پوست شود. به همین دلیل، بسیاری از افراد پس از چند روز یا چند هفته استفاده از ترتینوئین، استفاده خود را متوقف می کنند و احساس می کنند که ترکیب موثر نیست. مهم است که درک کنیم Retin-A برای جوش های سر سفید و جوش های سرسیاه بسیار موثر است اما ممکن است شش تا نه هفته طول بکشد تا تفاوت محسوسی در آکنه مشاهده شود و حداقل شش ماه طول می کشد تا تفاوت محسوسی در چین و چروک ها مشاهده شود.
برای دریافت مشاوره با دکتر محرابیان با شماره های ۰۲۱۸۸۴۲۷۶۳۰ و ۰۲۱۸۸۴۰۳۸۱۵ تماس بگیرید.
تفاوت بین ترتینوئین و رتینول چیست؟
رتینوئیدها گروهی از ترکیبات به دست آمده از ویتامین A هستند و ترتینوئین و رتینول هر دو در زیر این چتر قرار میگیرند. هر دو ترتینوئین و رتینول از محصولات موضعی مراقبت از پوست هستند که همان شرایط را درمان می کنند. هر دو باعث لایه برداری سریع و تحریک تولید کلاژن و الاستین شده و منجر به صاف شدن پوست می شود.
رتینول:
- شکل طبیعی ویتامین A
- بدون نسخه پزشک در دسترس است
- ملایم تر و کمتر تحریک کننده پوست حساس
- در بسیاری از محصولات آرایشی و بهداشتی و مراقبت از پوست بدون نسخه موجود است
ترتینوئین:
- قوی تر از رتینول
- نسخه مصنوعی ویتامین A
- فقط با نسخه پزشک در دسترس است
- به خوبی توسط پوست حساس تحمل نمی شود
مزایای ترتینوئین برای پوست
پماد ترتینوئین یکی از شناخته شده ترین داروهای موضعی در حوزه درمان مشکلات پوستی است که سال هاست توسط متخصصان پوست برای درمان آکنه، لک، چین و چروک و بهبود بافت پوست تجویز می شود. ترتینوئین یک نوع رتینوئید بوده و از خانواده ویتامین A می باشد و تحریک کننده گردش سلول در پوست هستند. با افزایش تولید سلول های جدید پوست، سلول های مرده به سرعت بیشتری از سطح پوست پاک می شوند. این فرآیند، منافذ پوست را باز می کند و باعث آزاد شدن باکتری های محبوس و آکنه می شود. همچنین دارای خواص ضد التهابی هستند که به پاکسازی پوست از آکنه های فعال کمک می کنند.
- تحریک تولید کلاژن
- افزایش نوسازی سلولی
- کمک به درمان ملاسما
- کاهش جوش و آکنه فعال
- کاهش علائم پیری زودرس
- کاهش چربی اضافی پوست
- کوچک تر دیده شدن منافذ باز
- روشن تر شدن و شفافیت پوست
- بهبود بافت و یکدست شدن پوست
- کاهش چین و چروک های سطحی
- بهبود جای جوش و اسکار سطحی
- جلوگیری از بسته شدن منافذ پوست
- کاهش جوش های سرسیاه و سرسفید
- کاهش لک های تیره و هایپرپیگمنتیشن
- کمک به پیشگیری از ایجاد جوش های جدید
نحوه مصرف ترتینوئین
استفاده صحیح از پماد ترتینوئین نقش بسیار مهمی در اثربخشی درمان و کاهش عوارض احتمالی آن دارد. بسیاری از افراد در صورت رعایت نکردن روش مصرف صحیح، دچار قرمزی، پوسته ریزی شدید یا التهاب پوستی می شوند. لازم به ذکر است قبل از استفاده از ترتینوئین تمام آرایش ها را پاک کرده و صورت خود را بشویید.
سعی کنید این کار را به آرامی انجام دهید زیرا شستشوی زیاد و مالش دادن شدید باعث تحریک می شود. هنگامی که صورت خود را شسته و خشک کردید، قبل از استفاده از ترتینوئین 20 تا 30 دقیقه صبر کنید تا پوست خشک شود زیرا استفاده از ترتینوئین روی پوست مرطوب باعث تحریک بیشتر می شود.
مراحل استفاده از ترتینوئین:
- یک بار در روز، ترجیحا قبل از خواب استفاده کنید.
- حدود نیم اینچ یا کمتر از کرم یا ژل را روی نوک انگشتان خود فشار دهید.
- دارو باید فوراً در پوست شما محو شود و اگر اینطور نیست، روز بعد کمی کمتر استفاده کنید.
- به آرامی روی قسمت های خاصی از پوست که برای استفاده در پوست نیاز دارید، استفاده کنید.
- به خاطر داشته باشید پماد را به صورت یک لایه نازک روی نواحی مورد نظر پخش کنید و از مصرف بیش از حد خودداری کنید زیرا مقدار بیشتر، تأثیر درمانی را افزایش نمی دهد و فقط احتمال عوارض را بالا می برد.
بهترین زمان مصرف ترتینوئین
لازم به ذکر است پماد ترتینوئین باید شب ها قبل از خواب استفاده شود. این دارو پوست را نسبت به نور خورشید حساس تر می کند، بنابراین مصرف آن در طول روز توصیه نمی شود. در طول دوره مصرف، استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF مناسب در طول روز کاملا ضروری است.
تعداد دفعات مصرف
در شروع درمان، بهتر است ترتینوئین را ۲ تا ۳ شب در هفته استفاده کنید تا پوست به آن عادت کند. پس از گذشت چند هفته و در صورت تحمل پوست، میتوان مصرف را به یک شب در میان یا هر شب افزایش داد (طبق نظر پزشک).
هشدارهای مهم و نکات ایمنی مصرف پماد ترتینوئین
همانطور که در بالا ذکر کردیم پماد ترتینوئین دارویی مؤثر در درمان آکنه، لک و علائم پیری پوست است اما برای دستیابی به نتیجه مطلوب و جلوگیری از عوارض احتمالی، رعایت هشدارها و نکات ایمنی آن بسیار ضروری است. آگاهی از این موارد باعث می شود روند درمان کنترلشده تر پیش برود و از بروز تحریک های شدید پوستی جلوگیری شود. در ادامه مهمترین هشدارهای مصرف ترتینوئین را می خوانید.
پیگیری روند درمان توسط پزشک
برای اطمینان از عملکرد صحیح این دارو و بررسی اثرات ناخواسته، بسیار مهم است که پزشک روند پیشرفت شما یا فرزندتان را به صورت منظم بررسی کند. این پیگیری کمک می کند در صورت بروز عوارض پوستی یا عدم پاسخ مناسب به درمان، دوز یا روش مصرف اصلاح شود.
تشدید موقت آکنه در هفته های اول
در طی 3 هفته اول استفاده از ترتینوئین، ممکن است پوست دچار تحریک، قرمزی یا پوسته ریزی شود. همچنین ممکن است آکنه پیش از بهبودی ظاهراً بدتر به نظر برسد که این موضوع موقتی است. حتی با مصرف منظم روزانه، ممکن است بیش از 12 هفته طول بکشد تا بهبود کامل مشاهده شود؛ در صورت عدم بهبود طی 8 تا 12 هفته یا تشدید شدید تحریک، با پزشک مشورت کنید.
خودداری از شستشوی پوست بلافاصله بعد از مصرف
باید حداقل 1 ساعت پس از استفاده از شستن ناحیه تحت درمان خودداری کنید. شستشوی زودهنگام اثربخشی دارو را کاهش می دهد و روند جذب آن را مختل می کند. اجازه دهید دارو به طور کامل روی پوست باقی بماند تا بهترین نتیجه حاصل شود.
عدم مصرف همزمان سایر داروهای موضعی
در طی 1 ساعت قبل یا بعد از استفاده از ترتینوئین، از مصرف سایر داروهای موضعی در همان ناحیه خودداری کنید. استفاده همزمان ممکن است باعث کاهش اثر دارو یا افزایش تحریک پوستی شود. در صورت نیاز به مصرف داروی دیگر، حتماً با پزشک هماهنگ کنید.
پرهیز از محصولات لایه بردار و ضد آکنه قوی
تا زمانی که پزشک توصیه نکرده است، از مصرف محصولات حاوی مواد لایه بردار مانند پراکسید بنزوئیل، رزورسینول، اسید سالیسیلیک یا گوگرد خودداری کنید. این ترکیبات در کنار ترتینوئین باعث تحریک خفیف تا شدید پوست می شوند. در برخی موارد خاص ممکن است پزشک مصرف همزمان را با برنامه مشخص تجویز کند.
عدم استفاده از محصولات موبر و حساس کننده به آفتاب
محصولات موبر، اصلاح دائمی یا محصولات حاوی ادویه و لیموترش که حساسیت به نور خورشید را افزایش می دهند، نباید همزمان با ترتینوئین استفاده شوند. این ترکیبات پوست را تحریک پذیرتر می کنند. ترکیب این موارد با ترتینوئین احتمال التهاب و سوزش را افزایش می دهد.
بیشتر بخوانید: درمان چین و چروک صورت
پرهیز از محصولات حاوی الکل و مواد خشک کننده
محصولات پوستی حاوی الکل بالا مانند مواد قابض، کرم های اصلاح یا لوسیون های بعد از اصلاح ممکن است خشکی و سوزش پوست را تشدید کنند. همچنین صابون ها یا پاک کننده های قوی و ساینده باعث افزایش تحریک می شوند. بهتر است از شوینده ها و محصولات ملایم و مناسب پوست حساس استفاده شود.
محافظت در برابر نور خورشید
در طول 6 ماه اول مصرف، از قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید، باد شدید یا هوای بسیار سرد خودداری کنید. پوست به ویژه در 2 تا 3 هفته اول بیشتر مستعد آفتاب سوختگی و خشکی است. استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF حداقل 15، پوشیدن لباس محافظ و کلاه ضروری است.
استفاده منظم از مرطوبکننده مناسب
هر زمان که پوست دچار خشکی یا تحریک بیش از حد شد، با پزشک مشورت کنید تا محصولات مناسب را معرفی کند. برای درمان آکنه، کرم ها یا لوسیون های پایه آب به کاهش خشکی کمک می کنند. در موارد درمان چین و چروک و لک های ناشی از آفتاب، مرطوب کننده های پایه روغن نیز در کاهش تحریک موثر می باشند.
ادامه درمان به عنوان بخشی از برنامه مراقبت پوستی
در درمان چین و چروک و لک های ناشی از آفتاب، ترتینوئین باید بخشی از یک برنامه مراقبتی مداوم باشد. این برنامه شامل محافظت دائمی در برابر نور خورشید و مراقبت منظم از پوست است. قطع ناگهانی درمان بدون نظر پزشک توصیه نمی شود مگر اینکه تحریک شدید ایجاد شود.
نکته: اگر دوز این دارو را فراموش کردید، آن را در اسرع وقت مصرف کنید. با این حال، اگر تقریباً نوبت به نوبت بعدی رسیده است، از دوز فراموش شده صرف نظر کرده و به برنامه منظم دوز خود برگردید.
شرایط نگهداری پماد ترتینوئین
نگهداری صحیح پماد ترتینوئین نقش مهمی در حفظ کیفیت، اثربخشی و ایمنی این دارو دارد. قرار گرفتن دارو در شرایط نامناسب مانند گرمای زیاد، رطوبت یا نور مستقیم ترکیبات فعال آن را تخریب کرده و اثر درمانی را کاهش می دهد. رعایت اصول نگهداری نه تنها باعث افزایش ماندگاری دارو می شود بلکه از بروز خطرات احتمالی برای کودکان و سایر اعضای خانواده نیز جلوگیری می کند.
- از یخ زدگی دارو جلوگیری کنید.
- دور از دسترس اطفال نگه دارید.
- داروی منسوخ شده یا دارویی را که دیگر لازم نیست نگه ندارید.
- از قرار دادن دارو در حمام یا محیط های مرطوب خودداری کنید.
- فرم ژل قابل اشتعال است و باید از آتش یا گرمای زیاد دور نگه داشته شود.
- دارو را داخل خودرو، کنار پنجره آفتاب گیر یا نزدیک وسایل گرمایشی قرار ندهید.
- از پزشک خود بپرسید که چگونه باید هر دارویی را که استفاده نمی کنید دفع کنید.
- پس از هر بار مصرف، درب تیوب را محکم ببندید تا از ورود هوا و آلودگی جلوگیری شود.
- دارو را در دمای اتاق (بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد) و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم در ظرف دربسته نگهداری کنید.
عوارض جانبی پماد ترتینوئین
پماد ترتینوئین با وجود اثربخشی بالا در درمان آکنه، لک های پوستی و چین و چروک، ممکن است به ویژه در هفته های ابتدایی مصرف با عوارضی همراه باشد. این واکنش ها معمولا به دلیل افزایش نوسازی سلولی و سازگاری تدریجی پوست با دارو ایجاد می شوند و در بسیاری از موارد موقتی هستند. با گذشت زمان و سازگاری پوست با دارو، این عوارض باید کاهش یابند. اگر در عرض چند هفته بهبودی مشاهده نشده یا عوارض شما بدتر شده است، استفاده از ترتینوئین را متوقف کنید و در صورت بروز شرایط زیر با پزشک خود مشورت کنید:
- خارش
- پوسته ریزی
- التهاب پوستی
- قرمزی پوست
- درماتیت تماسی
- سوزش خفیف تا متوسط
- ترک های سطحی پوست
- حساسیت به نور خورشید
- تورم خفیف ناحیه مصرف
- احساس گرمی یا گزگز پوست
- خشکی و دهیدراته شدن پوست
- تشدید موقتی آکنه در ابتدای درمان
- تاول یا تحریک شدید در موارد نادر
- تیره تر یا روشن تر شدن موقت پوست
- حساس شدن پوست نسبت به محصولات آرایشی و بهداشتی
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، پماد ترتینوئین یکی از موثرترین داروهای موضعی برای درمان آکنه، لک های پوستی و علائم پیری زودرس محسوب می شود که با افزایش نوسازی سلولی و تحریک کلاژن سازی به بهبود بافت و ظاهر پوست کمک می کند. با این حال، دستیابی به نتیجه مطلوب نیازمند صبر، مصرف منظم و رعایت دقیق دستورالعمل های استفاده است. بروز عوارض خفیف در هفته های ابتدایی طبیعی بوده و با ادامه درمان کاهش می یابد. استفاده همزمان از مرطوب کننده مناسب و ضدآفتاب نقش مهمی در کاهش تحریک و افزایش اثربخشی درمان دارد.
با عرض سلام و خسته نباشید .
بسیار عالی و جامع بود .
سپاس از شما
تشکر
عالی بود
توضیحات عالی بود.ممنون
با عرض سلام و خسته نباشید
مطلب فوق العاده کامل و کاربردی بود
متشکرم
بسیار عالی