منگولههای پوستی یا آکروکوردون، رنگارنگ و برجستههایی هستند که به شکل گلولههای کوچک و نرم از پوست آویزان میشوند. این زائدههای پوستی بیضرر و اکتسابی هستند و تعداد آنها میتواند در هر فرد متغیر باشد، از یک عدد تا صدها عدد. علاوه بر این، هر دو جنسیت، یعنی مردان و زنان، به طور یکسان در معرض ابتلا به منگولههای پوستی قرار دارند. چاقی نیز با ظهور منگولههای پوستی در ارتباط است. در حالی که برخی از منگولههای پوستی ممکن است به طور خودبخودی از پوست جدا شده و ریزش کنند، اغلب آنها پس از تشکیل یافتن برای همیشه باقی میمانند. عبارت آکروکوردون به همین دلیل به منگولههای پوستی اطلاق میشود.
منگولههای پوستی در چه قسمتهایی از بدن به وجود میآیند؟
منگولههای پوستی بیشتر در چه کسانی به وجود میآید؟
اگر نگوییم که در تمامی جمعیت انسانها، میتوان گفت در بیش از نیمی از همه آنها، منگولههای پوستی در مقطعی از زندگیشان وجود داشته است. اگرچه منگولههای پوستی عموماً یک عارضه اکتسابی به شمار میروند (یعنی از زمان تولد وجود ندارند، بلکه بعداً به وجود میآیند) و در هر کسی ممکن است ظاهر شوند، اما در اغلب افراد این زائدهها در دوران بزرگسالی ایجاد میشوند. در واقع در سنین میانسالی بیشترین میزان شیوع را دارند و معمولاً تا سن ۶۰ سالگی تعداد آنها بیشتر میشود. البته منگولههای پوستی ممکن است در کودکان و خردسالان هم به خصوص در زیر بازوها و اطراف گردن به وجود بیاید. منگولههای پوستی در افرادی که دچار اضافه وزن هستند، شایعتر است.
بالا رفتن مقدار هورمونها، مانند آنچه که در زمان بارداری اتفاق میافتد، ممکن است باعث افزایش تشکیل منگولههای پوستی شود، به طوری که این منگولهها در زنان باردار با فراوانی بیشتری دیده میشوند. منگولههای پوستی کاملاً بیضرر هستند و هیچ نیازی به درمان ندارند، مگر آنکه برای فرد دردسر و زحمت ایجاد کنند. منگولههای پوستی که برای زنان باردار دردسرساز میشوند را میتوان در همان دوران بارداری و یا بعد از زایمان به سادگی برداشت. این کار معمولاً توسط یک پزشک متخصص پوست انجام میشود.
هر چند که منگولههای پوستی به طور معمول ارتباطی با هیچ بیماری دیگری ندارند، اما به نظر میرسد که در دستهای از افراد مبتلا به چاقی، علاوه بر تعداد زیادی منگولههای پوستی، یک عارضه پوستی دیگر به نام آکانتوزیس نیگریکانس هم به وجود میآید که باعث تیرگی و ضخیم شدن پوست گردن و زیر بغل میشود و فرد بیمار را مستعد ابتلاء به عوارض دیگری از جمله چربی و قند بالای خون نیز مینماید.
در پوست انسان ساختارهای زائدهای خاص دیگری هم به وجود میآید که از نظر ظاهری شبیه به منگولههای پوستی هستند، اما در واقع نیستند. گاهی از اوقات ممکن است زائدههای حاصل از عارضه اکسسوری تراگوس (زائدههای خوشخیمی که در اطراف غضروف جلوی لاله گوش ایجاد میشوند) و اکسسوری دیجیت (برجستگیهای کوچک انگشت مانند در کنار دست) با منگولههای پوستی اشتباه گرفته شوند. با انجام آزمایشهای پاتولوژیکی و نمونهبرداری از بافت هر زائده گوشتی میتوان نوع آن را اعم از اینکه منگوله پوستی یا عارضه دیگری باشد، تشخیص داد.
منگولههای پوستی چه مشکلاتی ایجاد میکنند؟
منگولههای پوستی، علاوه بر مشکلات ظاهری که برای فرد ایجاد میکنند، معمولاً هیچ گونه درد یا ناراحتی فیزیکی به همراه ندارند. این زائدههای ریز گوشتی که روی پوست ظاهر میشوند، معمولاً در صورت تحریک مکرر (مثلاً به دلیل تماس با یقه لباس یا بیخ کشاله ران) ممکن است علائمی را تجربه کنند. با این حال، مشکلات زیبایی و ظاهر ناخوشایند این زائدهها، اصلیترین دلیلی است که افراد مختلف برای از بین بردن منگولههای پوستی اقدام میکنند. در برخی موارد، ممکن است لازم باشد یک منگوله پوستی با تداخل شدید و قرمز شدن شدید پوست، خونریزی یا نکروز (تلف بافت) برداشت شود. همچنین، در بعضی مواقع، تماس مداوم منگولههای پوستی با لباسها، جواهرات، حیوانات خانگی یا کمربند ایمنی خودرو میتواند باعث حساسیت و درد شود. با این حال، به طور کلی باید بدانیم که منگولههای پوستی زائدههای خوشخیمی هستند و هیچ احتمالی برای ایجاد سرطان وجود ندارد.
ممکن است بعضی از اوقات، یک منگوله پوستی بدون آنکه درد و ناراحتی داشته باشد، به خودی خود از پوست جدا شده و بیفتد. این اتفاق معمولاً هنگامی روی میدهد که منگوله پوستی به طور مداوم از محل بیخ ساقه خود خمیده شده و باعث ميشود که جریان خون به داخل بافت منگوله مختل گردد.
منگولههای پوستی چگونه درمان میشوند؟
نکته بسیار مهمی که همواره باید در نظر داشته باشید، آن است که منگولههای پوستی در حالت عادی نیازی به درمان ندارند. در واقع اگر این زائدههای گوشتی مزاحمتی برای شما ایجاد نمیکنند، تصمیم منطقی آن است که از درمان آن صرف نظر کنید. اما اگر این منگولههای پوستی برای شما دردسرساز شده است، چند روش درمانی خانگی و پزشکی وجود دارد که میتوانید برای درمان آنها استفاده کنید:
- منگوله پوستی را با نیتروژن مایع منجمد کنید.
- منگوله پوستی را با درفش الکتریکی یا دستگاه الکترودسیکیشن بسوزانید.
- منگوله پوستی را با استفاده از بیحسی یا بدون آن، با تیغ ببرید.
برای برداشتن منگولههای پوستی، چندین روش مؤثر وجود دارند که از آن جمله میتوان به بریدن منگوله با تیغ، منجمد کردن (با استفاده از نیتروژن مایع) و سوزاندن آن (با استفاده از درفش الکتریکی پزشکی که در مطب پزشک انجام میشود) اشاره کرد.
معمولاً منگولههای کوچک را میتوان بدون استفاده از بیحسی از پوست جدا کرد، در حالی که قبل از برداشتن زائدههای بزرگتر ممکن است لازم باشد که از بیحسی موضعی (لیدوکائین تزریقی) استفاده شود. برای قسمتهایی از پوست که تعداد زیادی منگوله پوستی در آن وجود دارد، بهتر است قبل از عمل از یک کرم بیحسی موضعی (کرم بتاکائین LMX 5%) استفاده شود.
پزشکان متخصص پوست، پزشکان خانواده و پزشکان متخصص داخلی میتوانند منگولههای پوستی را درمان کنند. در بعضی از موارد برای برداشتن زائدههایی که خیلی نزدیک به پلکها باشند، لازم است که این کار توسط یک پزشک متخصص چشم انجام شود.
برای درمان منگولههای پوستی چند روش خانگی و خود درمانی هم وجود دارد که از آن جمله بستن بیخ ساقه منگوله پوستی با یک تکه نخ معمولی یا نخ دندان است تا بعد از چند روز این زائده از پوست جدا شده و بیفتد.
مزیتی که بریدن منگوله پوستی با تیغ دارد، آن است که این زائده بلافاصله برداشته میشود و نتایج آن هم به صورت دائمی خواهد بود. اما عیب استفاده از تیغ یا عملهای جراحی جزئی برای برداشتن منگولههای پوستی آن است که با کمی خونریزی همراه خواهد بود.
منجمد کردن یا سوزاندن منگولههای پوستی هم بعضی خطرات احتمالی از قبیل تغییر رنگ موقت پوست، نیاز به تکرار درمان و ناتوانی در حذف زائده به طور کامل را به دنبال دارد.
هیچ گونه شواهد علمی برای اینکه بریدن منگولههای پوستی سبب زیادتر شدن تعداد آنها خواهد شد، وجود ندارد. با این حال، افرادی وجود دارند که ممکن است بیشتر از دیگران در معرض ابتلاء به منگولههای پوستی باشند و هرزگاهی چند زائده جدید در بدن آنها به وجود بیاید. حتی بعضی از بیماران نیاز دارند که به صورت دورهای یعنی هر سال یا هر ۴ سال یک بار برای درمان و حذف منگولههای پوستی خود اقدام کنند.
آیا کرمهای مخصوصی برای رفع منگولههای پوستی وجود دارد؟
در حال حاضر هیچ نوع کرمی که کارایی آن در رفع منگولههای پوستی از نظر پزشکی به اثبات رسیده باشد، وجود ندارد. منگولههای پوستی معمولاً با استفاده از روشهای فیزیکی مانند بریدن با تیغ یا بستن بیخ آن با نخ دندان برداشته میشوند، بنابراین استفاده از محصولات تأیید نشدهای مانند درماسیل، کرمهای رفع کننده زگیل، روغن درخت چای، لاک و برق ناخن، خمیر دندان و یا کرمهای موبر مانند نیت یا نیر، برای رفع منگولههای پوستی به هیچ وجه توصیه نمیشود. حتی استفاده آزمایشی از این کرمهای تأیید نشده هم میتواند باعث بروز حساسیت پوستی و عوارض جانبی احتمالی گردد.
آیا منگولههای پوستی باید برای نمونهبرداری و آزمایش فرستاده شود؟
در مورد اکثر منگولههای پوستی کوچک که به طور معمول در افراد مختلف دیده میشوند، نیازی به ارسال بافت برای آزمایش میکروسکوپی یا بیوپسی وجود ندارد. اما برخی از رویشهای گوشتی بزرگ و غیرمعمول وجود دارند که پس از برداشت، به آزمایشگاه یا پزشک پاتولوژیست ارسال میشوند تا تحت آزمایش میکروسکوپی قرار گیرند و اطمینان حاصل شود که واقعاً یک منگوله پوستی هستند و هیچ خطر بیشتری وجود ندارد. همچنین، برآمدگیهای روی پوست که خونریزی داشته و ظاهر آنها به سرعت تغییر میکند، ممکن است برای آزمایش پاتولوژی به آزمایشگاه ارسال شوند.
بعضی از مشکلات پوستی که در ظاهر به منگولههای پوستی شباهت دارند، شامل لکههای پوستی خوشخیم مانند سبورئیک کراتوزیس، خالهای گوشتی معمولی، زگیلها، نوروفیبروماسها و خالهای چربی به نام نووس لیپوماتوزوس هستند. هرچند وجود بافتهای سرطانی در منگولههای پوستی بسیار نادر است، اما تعداد معدودی گزارش از تبدیل شدن این بافتها به سرطان وجود دارد. برخی از سرطانهای پوست مانند سرطان سلول پایهای، سرطان سلول اسکواموس و ملانوما (سرطان رنگدانهای) بدرد نخورا شبیه به منگولههای پوستی به نمایش درمیآیند اما بسیار نادر است.
آیا منگولههای پوستی واژنی هم وجود دارند؟
اگرچه منگولههای پوستی به طور معمول در واژن یا سایر قسمتهایی از بدن که سطح آنها با مخاط مرطوب پوشیده شده است، دیده نمیشوند اما ممکن است در این قسمتهای بدن، انواع دیگری از پولیپهای خوشخیم به وجود بیایند. برای مثال ممکن است پولیپهای حساسیتی یا فیبروماسهای نرم در پوست ناحیه واژن، دهان و مقعد ایجاد شوند. در واقع منگولههای پوستی اغلب بر روی پوستهای خشک مانند گردن، زیر بغل و بیخ کشاله ران به وجود میآیند. زگیلهای تناسلی، زائدههای گوشتی هستند که به وسیله ویروس HPV و از طریق رابطه جنسی منتقل میشوند و در صورت بروز هر گونه زائده گوشتی و گوشت اضافه در ناحیه آلت تناسلی باید به آن مشکوک بود و باید بافت مورد نظر را برای تشخیص زگیل تناسلی مورد بررسی قرار داد.
منگولههای پوستی در موارد نادری ممکن است در بافت خارجی آلت تناسلی مانند لابیا ماژور و لابیا مینور (لبهای بزرگ و کوچک واژن) به وجود بیایند. البته در هر صورت لازم است که این زائدهها برای تشخیص بیماریهای ویروسی مانند زگیلهای تناسلی که از طریق رابطه جنسی منتقل میشوند، مورد نمونهبرداری و آزمایش قرار گیرند.
آیا ممکن است منگولههای پوستی بر روی آلت تناسلی یا کیسه بیضه ایجاد شوند؟
منگولههای پوستی ممکن است در جایگاههای غیر معمولی مانند آلت تناسلی، کیسه بیضه و شکاف نوک آلت تناسلی مردانه نیز به وجود بیایند. البته بافت این گونه از زائدهها لازم است برای تشخیص بیماریهای ویروسی مانند زگیلهای تناسلی که از طریق رابطه جنسی منتقل میشوند، نمونهبرداری شده و مورد آزمایش قرار گیرد.
دمتون گرم واقعا از مطالب مفیدتون استفاده کردم.پیروز و سربلند باشین